پیشرفتهای اخیر در هوش مصنوعی، نقطه عطفی در دنیای معماری رقم زده است، جاییکه مرز میان خلاقیت انسانی و ماشینی در حال محو شدن است و این امر نگرانیهای مختلفی درباره آینده شغلی معماران بهوجود آورده است. علیرغم ماهیت خلاقیت، این امر در هوش مصنوعی قابل نقد و بررسی است. این فناوری میتواند نقش موثری در فرایند طراحی و ساخت معماری ایفا نماید. با وجود محدودیتهای موجود، توسعه هوش مصنوعی بسیار سریع شده است؛ و قابلیتهایی دارد که میتواند آن را بعنوان ابزاری مهم برای تمام ابعاد زندگی انسان تبدیل کند.
با توجه به شرایط معماری معاصر ایران و بحرانهای هویتی، زیست محیطی، زیبایی شناختی، اقتصادی و آموزشی، این پرسش مطرح میشود که چطور هوش مصنوعی میتواند در جهت رفع این بحرانها و بهبود معماری ایران موثر باشد؟ آینده معماری ایران بر اساس توسعه هوش مصنوعی چگونه خواهد بود؟ در این مسیر چه ملاحظاتی باید لحاظ شود؟
هدف از برگزاری اولین نشست تخصصی با این موضوع که در تاریخ 24 آذر ماه 1404 برگزار گردید؛ ایجاد فضایی بود برای گفتمان درباره معماری در عصر هوش مصنوعی که موضوع بسیار مهم و فرارشتهای است. اگرچه هوش مصنوعی حدود 70 سال است که در حال توسعه است، ولی اکنون که این پدیده جهانی شده و در دسترس عموم قرار گرفته است، مسائلی را مطرح میکند که باید به آنها پرداخته شود و در این بین، دانشکدههای معماری باید راهبردهای هوشمندانهای درباره مواجهه با این موضوع داشته باشند.
سید یحیی اسلامی
دبیر علمی نشست و رئیس دانشکده معماری دانشگاه تهران